Olli Rehn – wie kent’m niet? – vermoedt dat de regering Di Rupo de inkomsten uit fraudebestrijding ietwat overschat. Dat is durven. Nog enkele andere kanttekeningen bij onze begroting, deden hem een brief schrijven aan minister van Financiën Steven Vanackere (Cd&v). De geldzaken moesten terug op orde, meteen werd iets meer dan één miljard euro aan uitgaven bevroren. Vlaanderen heeft zelfs geen post nodig om in actie te schieten.
Europa, Europa. Jarenlang kon elke lidstaat een begroting bij elkaar verzinnen die door de bevoegde commissaris ongelezen werd gearchiveerd, maandenlang sleept de crisis al aan die door dat non-beleid werd veroorzaakt en waarvoor niemand in staat is een oplossing te forceren, maar België moet binnen enkele dagen – het laatste weekend van de kerstvakantie – in allerijl enkele begrotingsmaatregelen bij elkaar sprokkelen. Ex-premier Guy Verhofstadt droomde wel eens luidop van een Europa met twee snelheden – hier hebben we het.
Goede voornemens
Het jaar was nog maar enkele dagen geleden in Wenen ingezongen en het begon er al naar uit te zien dat het Belgische begrotingstekort boven de drieprocentnorm zou eindigen. Dat mag formeel niet meer volgens de strengere regels die Europa uitwerkte, maar omdat Belgen de indruk hebben dat ze worden gebruikt om een voorbeeld te stellen aan de andere lidstaten, noemde Rehn in zijn brief een reeks landen die ook een schrijven van hem mochten ontvangen. Cyprus, Hongarije, Malta en Polen. In de meeste zuidelijke staten zoals Griekenland opende de Commissie ondertussen een eigen filiaal, maar landen als Nederland en Frankrijk, die nu al een hoger tekort dan België voorspellen, bleven onvermeld. Met hen werd waarschijnlijk getelefoneerd.
Het hielp niet dat de regering van lopende zaken Europa beloofde een tekort van 2,8 procent te boeken. Dat stelde financiële markten misschien ietwat gerust – of ook niet -, maar het leverde de Commissie enkele Belgische voornemens op waar ze het hele jaar mee zal kunnen zwaaien. Met het hele jaar worden de volle twaalf maanden bedoeld, want elke keer als de overheid meer bespaart moeten de groeicijfers naar beneden worden bijgesteld, wat Europa om nog meer besparingen doet vragen. Slachtoffers van het eigen succes.
Vlaanderen zal het doen!
De nadruk op besparingen is niet enkel een dictaat van de Europese Commissie, maar groeide de afgelopen maanden uit tot een waar succesnummer voor politici. Vorige maandag deed Kris Peeters een interviewronde bij wijze van nieuwjaarstoespraak, waarin – hij wil natuurlijk niet voor niets een eigen rating voor zijn regio – de enige substantiële boodschap was dat Vlaanderen meer zou moeten besparen dan gedacht. Een concreet cijfer viel er nog niet op te plakken, want het was afwachten hoe diep de eerdere besparingen de groei zouden doen kelderen.
Kris Peeters wilde nog niet zeggen welke beleidsdomeinen werden geviseerd – in de slipstream van zijn uitspraken kon enkel een debat over besparingen bij De Lijn ontstaan – maar dat het pijn zou doen, daar kon elke Vlaming op rekenen. Bart De Wever zei in De Zevende Dag ongeveer hetzelfde, maar formuleerde het met zijn redenaarstalent meer wervend. “Vlaanderen zal het doen. We zullen in evenwicht zijn”, was de exacte slogan. Dat evenwicht was het enige taboe. Hij wilde verder geen exclusieven stellen.
Inhoudsloze besparingen als verkiezingsbelofte. De angst moet er bij mensen aardig inzitten om daar een politieke strategie van te maken. Studenten Economie worden aangeleerd dat centrale banken onafhankelijk moeten worden bestuurd omdat politici uiteindelijk niet te vertrouwen zijn. Tegen het algemeen belang op lange termijn in delen ze steeds cadeautjes uit aan hun kiezers. Kan het monetaire beleid niet hebben. Wat dit betreft, zorgde de economische crisis voor een verschuivend paradigma. Politici beloven momenteel niet te veel uitgaven, maar net te weinig.
