Onze Leider Bart De Wever zei het dit voorjaar al in De Standaard: “Waarom moeten Vlamingen altijd in hun eigen bak spuwen. Geen varken kakt in de bak waar hij uit eet.” Er zijn onder ons slechte Vlamingen. We moeten waakzaam zijn, want de ratten zitten werkelijk overal.
Zo is er Peter Leyman. De man werd bij CD&V ingelijfd door Yves Leterme, en raakte in 2007 verkozen in de Kamer. Hij bleek algauw de zoveelste ondernemer in rij die dacht dat een overheid even makkelijk te besturen valt als een bedrijf, en strandde na zeven maanden als parlementslid. Toen Philippe Muyters minister werd voor N-VA en het Vlaams netwerk van ondernemingen Voka moest verlaten, volgde Leyman hem op. In de tussentijd ging Voka steeds meer lijken op de sociaaleconomische hofleverancier van N-VA.
Een goeie jongen, zou je denken. Niets is minder waar. In een interview met het Financieel Dagblad dat de Nederlandse krant 15 september publiceerde, doet hij enkele bedenkelijke uitspraken. ‘Vlaanderen zakt weg in zelfgenoegzaamheid’, zegt Leyman. ‘Het is de wet van de remmende voorsprong. Niemand is er alert op dat de tijden veranderd zijn en dat de politiek moet ingrijpen.’ Hij geeft enkele nadelen waar het Vlaamse bedrijfsleven mee heeft te kampen – de bekende werkgeverspraatjes – om uit te komen bij een pathetische conclusie: ‘op Vlaanderen ben ik niet langer trots. Ik zie de toekomst van mijn kinderen niet in Vlaanderen, maar in het buitenland.’
Zijn analyse is kraakhelder en zonder meer relevant. Vlaanderen zou niet de eerste regio zijn die ten onder gaat aan haar eigen zelfgenoegzaamheid en arrogantie. In hetzelfde artikel laat het Financieel Dagblad Erik Buyst aan het woord, professor regionale economie en directeur van de separatistische studiegroep Vives van de K.U.L. Ook hij geeft toe dat Vlaanderen over de top is. “’Vlaanderen groeit minder snel. De auto-industrie verdwijnt en ook de chemie-industrie heeft het moeilijk. […] Het resultaat tot nu toe is in ieder geval wel dat de economische voorsprong van Vlaanderen op Wallonië minder snel toeneemt.” Als die trend zich doorzet, zou dat voor de komende decennia curieuze gevolgen kunnen hebben. N-VA kan er maar beter samen met Vives voor zorgen dat België snel gesplitst raakt, voor Vlaanderen financieel terug afhankelijk wordt van Wallonië en hun stemmenaantal keldert.
Peter Leyman maakt zich met andere woorden terecht zorgen, maar daar kwam hij niet mee weg. Het had er ook mee te maken dat hij had gesuggereerd dat een farmaceutisch bedrijf met drieduizend medewerkers van Vlaanderen naar Wallonië zou verhuizen – wat nergens op bleek te slaan – maar Leyman kreeg de wind van voren. Hij moest zich niet enkel binnen zijn eigen organisatie verantwoorden – voorzitter van Voka Luc De Bruyckere bood alvast zijn excuses aan de Vlaamse regering aan -, maar moest zich ook op de Vlaamse publieke omroep komen verdedigen.
De Ochtend, 16 september. Liesbeth Imbo vond dat Leyman niet de juiste woorden had gekozen. Hij geeft aan dat dat misschien waar is, mompelt iets over context, maar zegt altijd opbouwend mee te willen werken. Imbo: “Opbouwend kan u dat moeilijk noemen natuurlijk, wat u daar hebt gezegd. ‘We zakken weg in zelfgenoegzaamheid’ zegt u, opbouwend kan u dat toch moeilijk noemen.” De sfeer is van een kordaat gesprek waarin een opstandige leerling terecht wordt gewezen. “Velen vonden het onhandig.” “Dat is mijn stijl, ik moet daar aan werken,” geeft hij toe. Op het eind vraagt Imbo zelfs of hij eraan heeft gedacht een stap opzij te zetten. Dat niet, maar als ze daarna zegt dat hij zijn lesje wel geleerd zal hebben, kan hij enkel instemmen. Dat varken zal niet meer gauw in zijn eigen bak kakken.
